Tag Archives: Journalism

Selfknowledge is my bitch.

20 Nov

Mensen hebben steevast de indruk van journalisten (en om over dezelfde kam te scheren; studenten journalistiek)dat het intelligente mensen zijn. Mensen met hersens, een onvoorstelbaar brede interesse en een encyclopedisch geheugen. De Slimste Mens werkt die stereotypering nog wat in de hand.

Vandaar ook dat mijn ouders schaterlachten toen ik op mn 18e zei dat ik journalistiek ging studeren. D’accord, ik keek wel elke dag het nieuws en nam af en toe een krant vast, maar echt begaan met of op de hoogte van de wereld was ik niet. Uiteraard hebben mijn bachelorstudies die kennis en interesse wat aangescherpt, mede dankzij uitstekende lectoren internationale geschiedenis en europese instellingen, maar ik plaatste onlangs nog steeds Suriname in Afrika.

Nee lui, ik ben niet de highlighter in de pennenzak van mijn afstudeerrichting, en zal het wellicht nooit worden. Ik drijf een beetje mee op de vooroordelen die gepaard gaan met mijn studiekeuze, maar sta versteld van de kennis en maatschappelijke woede die mijn medestudenten bezielen. Ik heb geen bepaald specialisatiegebied, ik wil enkel maar schrijven. Het daagt me al eeuwen dat ik daar redelijk saai in ben, denk ik, slechts een doel en droom in het leven te hebben. Eindig ik nu als copywriter bij een reclamebureau of krijg ik mijn eigen column in een magazine? Schrijf ik persteksten voor een politieke partij of word ik ghostwriter voor een of andere louche bv? Bespreek ik de runwaycollecties van zomer2015 of ga ik op reisreportage naar het Baskenland? Het kan me allemaal niet bommen, zolang mijn einddoel (schrijven) maar bereikt wordt. Ik wil dat mijn teksten gelezen worden door een breder publiek dan mijn 73 blogfollowers of lectoren. Is dat arrogant?

Ziet u, ik weet niet eens of ik KAN schrijven, echt kan schrijven bedoel ik, maar ik weet dat het me beter afgaat dan feiten opdreunen of onderzoek verrichten. Vandaar de studiekeuze, voor de praktische invulling. Slim ben ik niet, maar wil het wel graag worden, of alleszins; zo overkomen. Bijgevolg probeer ik mijn algemene kennis een beetje bij te schaven door mijn onderwerpkeuzes van artikels.

CDO’s, Nederlandse ziekteverzekeringen, de Turks-Armeense kwestie, gehoorschade, sociale huisvesting, de Belgische bekerfinale voetbal,… Allemaal thema’s waar ik het afgelopen jaar voor school een stukje over schreef en ik dus net dat ietsje meer van weet, binnen de grens van die schoolopdracht. Iedere lector die ik totnogtoe had raadde me aan artikels te schrijven die ik zelf zou willen lezen, onderwerpen uit te kiezen waar ik een affiniteit mee had, maar daar zou het bij mij snel ophouden. Mijn interesse is breed en vluchtig. Met een standvastige liefde voor muziek, mode en architectuur ben ik voor de rest een woelmuis die de ene keer een politiek artikel met veel smaak zal lezen, en de andere keer er woest voorbijbladert tot aan de sportkatern. De ene keer lees ik een biografie van een politiek leider, dan weer de HUMO, de andere keer een boek over marketingstrategieën. Hello my name is Distance.

Ik ben niet begaan genoeg om steeds bij sport/onderwijs/het Midden-Oosten te blijven, en dus zorg ik ervoor dat ik van al die broodjes enkele kruimels meepik. Als een onvervalste kiekendief graai ik hier en daar wat kennis mee, die ik in de juiste gesprekken op het juiste moment eruit gooi. Want daar ben ik dan wél weer sterk in; timing.

Hopelijk kan ik binnenkort iemand impressen op café met mijn kennis over de ecologische nadelen van biobrandstof, dan is al dit geploeter tenminste de moeite waard geweest.

All that twitters is gold

5 Nov

Zoals in mijn vorige blogpost al vermeld staan vele journalisten-in-spé niet te trappelen om social media te gebruiken. Ze hebben allemaal facebook, en sinds kort een opgelegde blog, maar als je jezelf uit als een twitterista wordt je in je gezicht uitgelachen. Nochtans zal twitter naar mijn mening een steeds belangrijkere rol invullen in het communicatieproces. In volgende belachelijk lange blogpost probeer ik hen ervan te overtuigen de gevaarlijke stap naar het Twitterdom te wagen. Ja lui, ik ben een digitale hoer en doe er alles aan om mijn aantal followers te overtuigen. Zij spreken academisch, ik waag me er voor een keertje ook aan.

Op een voorheen ondenkbare schaal biedt het internet tegenwoordig de mogelijkheid informatie te publiceren, door te geven, op te zoeken en te gebruiken. Iedereen kan die gegevens afhalen, en iedereen kan er ook aan toevoegen. Geloofwaardigheid en integriteit staan onder druk in deze snelle toevoer van informatie. Steeds meer diensten en overheidsdata kunnen digitaal worden geleverd, waardoor burgers, overheid en media interactiever met elkaar kunnen communiceren.

In deze overvloed aan informatie zoeken journalisten naar betrouwbare bronnen. En dat is niet altijd even gemakkelijk.

De concurrentie is groot, en de dorst naar snelheid en de drang een scoop vast te hebben is enorm. De druk om allerlei verhalen en geruchten in een vroeg stadium naar buiten te brengen wordt hoger, want anders gebeurt het via Internet. Datzelfde internet dat wereldwijd te raadplegen teksten bevat, geschreven door mensen die deuren openen die voor anderen gesloten blijven, wordt steeds meer als journalistiek medium beschouwd. En waarom ook niet?

Op 26 november 2008 beleefde de Indiase stad Mumbai haar 9/11. Negen terroristen vielen zwaar gewapend verschillende doelwitten binnen. Het dodenaantal liep op tot meer dan 180. Overal in de stad zochten mensen, slachtoffers en ooggetuigen toevlucht tot hun gsm’s. Om hun familie te verwittigen, om op hun mobieltje naar nieuwsuitzendingen te kijken, maar ook om hun ooggetuigenverslag en actuele ontwikkelingen met de wereld te delen.

Nog voor andere traditionele media over de aanslagen berichtten verschenen er verschillende korte berichten op twitter. Wanneer op de hoofdpagina van twitter.com de zoekterm “mumbai” ingegeven werd viel er te lezen hoe verschillende getuigen verslag uitbrachten van wat er zich op dat moment in hun stad afspeelde. Een screenshot.

Toch was dit niet allemaal even ayo-positivo. Vele kranten en nieuwssites namen deze korte berichtjes immers over als zijnde correcte informatie, aangezien de afzenders van deze informatie ooggetuigen waren. Er werd geen rekening gehouden met correctheid van informatie, en al gauw stond het internet vol over deze aanslagen. Journalist K Hendrickx schreef hierover in De Morgen van 28 november “De intensiteit van het elektronische verkeer toont hoe de erg technologiegeoriënteerde Aziaten steeds vaker ook burgerjournalisten worden. Vooral bij grote rampen zoals nu of bij een aardbeving in China eerder dit jaar blijken ze stukken sneller en vollediger dan de traditionelere media. Ook bij de tsunami in 2004 of na de treinexplosies in 2006, ook al in Mumbai, speelde het internet een prominente rol.” 


Het probleem situeert zich dus niet enkel rond de betrouwbaarheid van de online-informatie, maar ook rond de snelheid van het informatieproces. Twitter heeft hier en in het verleden gezorgd voor breaking news en zou de journalistiek dus van pas kunnen komen. Maar is twitter wel journalistiek? Wat is de rol van twitter binnen de traditionele media? En hoe kunnen (of beter: MOETEN) deze traditionele media inspelen op de nieuwe marktspeler?

Wie Twitter gebruikt, antwoordt steevast op de vraag “What are you doing now?” Het vertrekt vanuit de ik-persoon: wat ervaart de twitteraar? Uit de definities van journalistiek springen de woorden ‘waarheid’, ‘onpartijdigheid’, ‘informatie met bekende oorsprong’ in het oog. Journalistiek vertrekt dus vanuit feiten, niet vanuit indrukken. Op basis hiervan kunnen we al concluderen dat twitteraars geen journalisten zijn. Ze zijn zelden objectief, zelden onpartijdig.

De twitter feed in de screenshot is meer gebaseerd op indrukken dan op feiten. Niemand van de twitteraars weet zeker wat er gebeurt. Ze horen schoten. Iemand denkt aan straatgeweld en bendes. Het is niet minder maar zeker ook niet meer dan een ooggetuigenverslag, doorspekt van emoties. Daarom dat twitter hooguit een journalistieke bron kan zijn. Twitter echter “journalistiek” noemen doet journalisten, die de journalistieke deontologie moeten volgen, oneer aan.

Twitter valt daarom onder de noemen “burgerjournalistiek”, ook wel citizen journalism genoemd. Met de komst en de groei van het wereldwijde web is de burger niet langer een consument van informatie, maar hij kan ondertussen ook zélf informatie produceren. De journalistiek is in principe een vrij beroep, en dat zorgt ervoor dat iedereen zich journalist kan noemen; iedereen heeft recht op vrije meningsuiting. Maar daarom is niet iedereen een journalist. Wat journalisten onderscheidt van de zogenaamde al dan niet anonieme“burgerjournalisten” is dat journalisten rechtstreeks aanspreekbaar zijn, en dus ter controle of verantwoording kunnen worden geroepen. Voorts is een journalist opgeleid en onderhevig aan enkele ethische codes.

Journalistiek stelt immers eisen aan de gehanteerde methode om feiten de bepalen, en het belangrijkste kenmerk daarvan is verifieerbaarheid, zoals Peter Vasterman van De Nieuwe Reporter zegt. “Het moet mogelijk zijn om de werkwijze van de journalist te controleren en na te gaan of hij of zij op een betrouwbare manier tewerk is gegaan. Je zou kunnen zeggen dat er pas sprake is van journalistiek als aan die eisen van waarheidsvinding is voldaan.”

Bij burgerjournalistiek is dat niet het geval. Men kan daarom beter spreken van burgerverslaggeving, en die staat in tegenstelling tot de werkelijke journalistiek niet garant voor betrouwbaarheid. Tenslotte kan iedereen, en dat wil zeggen zowel een professor als een grappenmaker, zijn ‘nieuws’ de wereld insturen. Hij of zij hoeft daar niet eens verantwoording voor af te leggen: het kan allemaal anoniem via sociale media als weblogs of Twitter.

Hoort Twitter dan absoluut niet thuis in de journalistieke media? Toch wel. Twitter is dé plaats waar nieuws doorkomt. Breaking news. Terwijl de gewone journalist nog onderweg is naar de plaats van de feiten, zit de burger er met zijn neus op. Elke gsm heeft tegenwoordig een camera, een videofunctie, kan online gaan, … Waarom zou je daar als klassiek medium geen beroep op doen?

De maatschappelijke verantwoordelijkheid van de media weegt soms te zwaar op een enkele journalist. Want zoals Will King van CNN het zo mooi verwoordde: 

it’s always prime time somewhere

Citizen journalism kan hierbij een handje helpen. Elke journalist hoort van Twitter gebruik te maken. Het geeft  hen oneindig veel mogelijkheden om scoops op te doen, om geschikte interviewees te treffen, zelfs om materiaal te vinden dat een verhaal kan staven.

Twitter is echter geen persagentschap, en de informatie moet dus driedubbel gecheckt worden door de journalist. Maar samenwerking tussen de journalistiek en de social media sites is zeker mogelijk -misschien zelfs noodzakelijk- in de toekomst.

Ook Shayne Bowman en Chris Willis pleiten in hun “We Media” voor 
participatory journalism: The act of a citizen (or group of citizens) playing an active role in the process of collection, reporting, analyzing and disseminating news and information. The intent of this participation is to provide independent, reliable accurate, wide-ranging and relevant information that a democracy requires.

Door coöperatie en dialoog kunnen de twee partijen elkaar aanvullen en verrijken. Uiteraard moet deze samenwerking gereguleerd worden en onderhevig zijn aan enkele gedragscodes.  Als waakhond van de democratie kan de journalist de burgerreporter immers niet uitsluiten, maar hij kan er wel beter en kritischer mee leren omgaan. Als hieraan voldaan kan worden treden we een wereld overladen van snelle maar vooral juiste informatie tegemoet. En dat komt iedereen ten goede, zeker de op aandacht beluste sensatienarcisten als mezelve! 

 Met dank aan en in de spirit van #FF; @avaneech en @boskabout.  Als deze laatste zin voor jullie gelijkstaat aan Chinees (/sinologie-studenten) is het hoog tijd dat jullie de overstap wagen. So twitter up, classmates, you’re in for a treat.

Greetings,

@FakePlasticRuby

  PS: wie een andere blog omtrent het Mumbai-gebeuren en wat dit voor de journalistiek heeft betekend wil lezen kan dat hier. Zorg wel dat uw Engels up-to-the-le-date is.